مصرف ال کارنیتین برای زنان | فواید، عوارض و بهترین زمان مصرف برای لاغری

به گزارش نبض نگار:  ال کارنیتین ماده‌ای طبیعی است که در انتقال اسیدهای چرب به میتوکندری و فرایند تولید انرژی نقش دارد. با این حال، مصرف مکمل ال کارنیتین به‌تنهایی یک روش سریع برای لاغری زنان محسوب نمی‌شود و بیشترین فایده احتمالی آن زمانی دیده می‌شود که در کنار رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی منظم استفاده شود.

 فهرست مطالب
 ال کارنیتین چیست؟
 ال کارنیتین در بدن زنان چه کاری انجام می‌دهد؟
 فواید ال کارنیتین برای زنان
 آیا ال کارنیتین باعث لاغری زنان می‌شود؟
 تأثیر ال کارنیتین بر چربی شکم
 مصرف ال کارنیتین برای زنان ورزشکار
 ال کارنیتین و سندرم تخمدان پلی‌کیستیک
 بهترین زمان مصرف ال کارنیتین برای زنان
مقدار مصرف ال کارنیتین برای بانوان
 انواع ال کارنیتین
 عوارض مصرف ال کارنیتین در زنان
 چه زنانی باید در مصرف ال کارنیتین احتیاط کنند؟
 ال کارنیتین در بارداری و شیردهی
 باورهای اشتباه درباره ال کارنیتین
 سوالات متداول

 ال کارنیتین چیست؟
ال کارنیتین یا L-Carnitine ترکیبی طبیعی است که بدن انسان آن را عمدتاً با استفاده از اسیدهای آمینه لیزین و متیونین تولید می‌کند. بخش قابل توجهی از ذخایر کارنیتین بدن در عضلات قرار دارد.
وظیفه شناخته‌شده ال کارنیتین، کمک به انتقال اسیدهای چرب بلندزنجیر به داخل میتوکندری است. میتوکندری را می‌توان نیروگاه سلول دانست؛ جایی که بخشی از مواد مغذی برای تولید انرژی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
به همین دلیل، ال کارنیتین اغلب با عباراتی مانند «چربی‌سوز» یا «مکمل لاغری» معرفی می‌شود. با این حال، نقش بیولوژیک یک ماده در متابولیسم چربی الزاماً به این معنا نیست که مصرف بیشتر آن به‌طور خودکار باعث کاهش سریع چربی بدن می‌شود.
طبق اطلاعات دفتر مکمل‌های غذایی مؤسسه ملی سلامت آمریکا، بدن افراد سالم معمولاً می‌تواند کارنیتین مورد نیاز خود را تولید کند و کمبود تغذیه‌ای آشکار کارنیتین در افراد سالم شایع نیست.

 ال کارنیتین در بدن زنان چه کاری انجام می‌دهد؟
مکانیسم اصلی ال کارنیتین در زنان و مردان تفاوت بنیادی ندارد. این ماده در انتقال برخی اسیدهای چرب به میتوکندری نقش دارد و از این طریق بخشی از فرایند تولید انرژی را پشتیبانی می‌کند.

•  کمک به انتقال اسیدهای چرب
  اسیدهای چرب بلندزنجیر برای ورود به بخش‌هایی از میتوکندری به سیستم انتقال کارنیتین وابسته هستند. ال کارنیتین در این مسیر متابولیک نقش مهمی دارد.
•  مشارکت در تولید انرژی
  پس از ورود اسیدهای چرب به میتوکندری، بدن می‌تواند از آن‌ها در مسیرهای تولید انرژی استفاده کند. همین مکانیسم باعث شده است مکمل‌های ال کارنیتین در میان ورزشکاران و افرادی که قصد کاهش وزن دارند محبوب شوند.
•  نقش در متابولیسم سلولی
  کارنیتین علاوه بر انتقال اسیدهای چرب، در تنظیم برخی ترکیبات متابولیک داخل سلول نیز نقش دارد. به همین دلیل، مطالعات مختلف اثر مکمل کارنیتین را در زمینه‌هایی مانند متابولیسم گلوکز، عملکرد ورزشی و برخی بیماری‌ها بررسی کرده‌اند.

 فواید ال کارنیتین برای زنان چیست؟
فواید احتمالی ال کارنیتین برای زنان به وضعیت سلامت، سطح فعالیت بدنی و هدف مصرف بستگی دارد. همه زنان پس از مصرف این مکمل نتیجه مشابهی مشاهده نمی‌کنند.

آیا ال کارنیتین باعث لاغری زنان می‌شود؟
یکی از مهم‌ترین دلایل مصرف ال کارنیتین در زنان، کاهش وزن است. تبلیغات مکمل‌های ورزشی گاهی این تصور را ایجاد می‌کنند که مصرف ال کارنیتین می‌تواند چربی بدن را به سرعت آب کند؛ اما شواهد علمی چنین اثر قدرتمندی را تأیید نمی‌کنند.
 افرادی که مکمل کارنیتین دریافت کرده‌اند، به‌طور متوسط حدود 1.33 کیلوگرم کاهش وزن بیشتری نسبت به گروه دارونما داشته‌اند. با این حال، نتایج مطالعات یکسان نبوده و میزان تأثیر در افراد مختلف متفاوت است.
بنابراین پاسخ کوتاه این است: ال کارنیتین ممکن است به کاهش وزن برخی زنان کمک محدودی کند، اما یک مکمل لاغری معجزه‌آسا نیست.

 چرا ال کارنیتین به‌تنهایی باعث لاغری نمی‌شود؟
کاهش چربی بدن زمانی اتفاق می‌افتد که در طول زمان میان انرژی دریافتی و مصرف انرژی تعادل مناسبی ایجاد شود. اگر فرد کالری بسیار بیشتری از نیاز بدن دریافت کند، مصرف ال کارنیتین نمی‌تواند اثر رژیم غذایی نامناسب را خنثی کند. عوامل مؤثر بر کاهش وزن شامل موارد زیر هستند:

• میزان کالری دریافتی
• کیفیت رژیم غذایی
• فعالیت بدنی
•  حجم عضلات
•  کیفیت خواب
•  استرس
•  وضعیت هورمونی
•  برخی بیماری‌ها و داروها

 آیا ال کارنیتین چربی شکم زنان را آب می‌کند؟
یکی از رایج‌ترین سوالات این است که آیا مصرف ال کارنیتین می‌تواند به‌طور اختصاصی چربی شکم را کاهش دهد؟ در حال حاضر شواهد علمی قابل اتکایی وجود ندارد که نشان دهد ال کارنیتین به‌طور انتخابی چربی شکم، پهلو یا ران را هدف قرار می‌دهد.
بدن هنگام کاهش چربی، بر اساس عوامل ژنتیکی، هورمونی و الگوی توزیع چربی تصمیم می‌گیرد که ذخایر چربی از کدام مناطق کاهش پیدا کنند.
بنابراین تبلیغاتی مانند «ال کارنیتین مخصوص آب کردن شکم» یا «چربی‌سوز مستقیم پهلو» از نظر علمی دقیق نیستند.

 مصرف ال کارنیتین برای زنان ورزشکار
ال کارنیتین در میان زنان ورزشکار، به‌خصوص افرادی که تمرینات بدنسازی، هوازی یا تناسب اندام انجام می‌دهند، محبوب است. هدف اصلی این افراد معمولاً یکی از موارد زیر است:

•  افزایش انرژی هنگام تمرین
•  کمک به چربی‌سوزی
•  کاهش خستگی
•  بهبود ریکاوری
•  حفظ عملکرد هنگام رژیم کاهش وزن

 آیا ال کارنیتین انرژی را افزایش می‌دهد؟
ال کارنیتین یک محرک مشابه کافئین نیست. بنابراین نباید انتظار داشت چند دقیقه پس از مصرف آن احساس انرژی یا هوشیاری شدید ایجاد شود.
نقش کارنیتین بیشتر به فرایندهای متابولیک مرتبط است. نتایج تحقیقات درباره تأثیر مکمل کارنیتین بر عملکرد ورزشی افراد سالم یکسان نیست و اثر آن ممکن است به نوع تمرین و شرایط فرد بستگی داشته باشد.
 آیا زنان بدنساز به ال کارنیتین نیاز دارند؟
همه زنان بدنساز به مکمل ال کارنیتین نیاز ندارند. بدن بسیاری از افراد سالم مقدار مورد نیاز کارنیتین را تولید می‌کند.
اگر هدف کاهش درصد چربی بدن باشد، برنامه تمرینی مقاومتی، دریافت پروتئین کافی، کنترل کالری و خواب مناسب معمولاً نقش بسیار مهم‌تری از مصرف یک مکمل دارند.

ال کارنیتین و سندرم تخمدان پلی‌کیستیک یا PCOS
در سال‌های اخیر برخی پژوهش‌ها تأثیر ال کارنیتین را در زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک بررسی کرده‌اند. PCOS می‌تواند با مقاومت به انسولین، افزایش وزن و اختلالات متابولیک همراه باشد. در برخی مطالعات، مصرف ال کارنیتین با تغییراتی در وزن، شاخص توده بدنی و بعضی شاخص‌های متابولیک همراه بوده است. با این حال، ال کارنیتین درمان اصلی سندرم تخمدان پلی‌کیستیک نیست.
مدیریت PCOS ممکن است شامل اصلاح سبک زندگی، تغذیه، فعالیت بدنی و در صورت نیاز درمان دارویی تحت نظر پزشک باشد. زنان مبتلا به PCOS نباید صرفاً بر اساس تبلیغات شبکه‌های اجتماعی مصرف مکمل را آغاز کنند.

 بهترین زمان مصرف ال کارنیتین برای زنان چه زمانی است؟
زمان مصرف ال کارنیتین یکی از موضوعات بحث‌برانگیز در میان ورزشکاران است. بسیاری از مکمل‌ها توصیه می‌کنند ال کارنیتین قبل از تمرین مصرف شود.
اما برخلاف مکمل‌های محرکی مانند کافئین، ال کارنیتین الزاماً اثر فوری و محسوس قبل از تمرین ایجاد نمی‌کند.
 مصرف ال کارنیتین قبل از ورزش
برخی زنان ترجیح می‌دهند مکمل را حدود 30 تا 60 دقیقه قبل از تمرین مصرف کنند. این روش در برنامه‌های ورزشی رایج است، اما نباید انتظار داشت یک دوز ال کارنیتین بلافاصله میزان چربی‌سوزی را چند برابر کند.
مصرف ال کارنیتین همراه غذا
مصرف مکمل همراه غذا ممکن است برای برخی افراد تحمل گوارشی بهتری ایجاد کند. اگر پس از مصرف ناشتا دچار تهوع یا ناراحتی معده می‌شوید، مصرف همراه وعده غذایی می‌تواند گزینه مناسب‌تری باشد.
 مصرف منظم مهم‌تر از ساعت دقیق است؟
در مطالعات مکمل‌یاری، ال کارنیتین معمولاً طی یک دوره مشخص و به‌صورت منظم مصرف شده است. به همین دلیل، نمی‌توان تمام تأثیر احتمالی آن را به مصرف چند دقیقه قبل از ورزش نسبت داد.

 مقدار مصرف ال کارنیتین برای زنان چقدر است؟
مقدار مصرف مکمل ال کارنیتین در مطالعات مختلف متفاوت بوده است. بسیاری از پژوهش‌ها از دوزهای حدود1 تا 3 گرم در روز استفاده کرده‌اند؛ اما این موضوع به معنای مناسب بودن این مقدار برای همه زنان نیست. مصرف حدود 3 گرم یا بیشتر در روز می‌تواند احتمال بروز عوارض گوارشی مانند تهوع، استفراغ، گرفتگی شکم و اسهال را افزایش دهد. مقدار مناسب مصرف می‌تواند به عوامل زیر بستگی داشته باشد:

•  هدف مصرف
•  نوع مکمل
•  وزن بدن
•  وضعیت سلامت
•  بیماری‌های زمینه‌ای
•  داروهای مصرفی

افزایش خودسرانه دوز ال کارنیتین الزاماً باعث افزایش چربی‌سوزی نمی‌شود.

 انواع ال کارنیتین برای زنان
مکمل‌های کارنیتین در اشکال مختلف تولید می‌شوند و کاربرد آن‌ها می‌تواند متفاوت باشد.

• ال کارنیتین L-Tartrate
  این فرم در بسیاری از مکمل‌های ورزشی استفاده می‌شود و معمولاً در محصولات مرتبط با ورزش و ریکاوری دیده می‌شود.
•  استیل ال کارنیتین
  Acetyl-L-Carnitine یا ALCAR فرم دیگری از کارنیتین است که در تحقیقات مرتبط با سیستم عصبی و برخی مشکلات عصبی بیشتر مورد مطالعه قرار گرفته است.
•  ال کارنیتین مایع
  ال کارنیتین مایع در میان ورزشکاران محبوب است. با این حال، مایع بودن مکمل الزاماً به معنای چربی‌سوزی بیشتر نیست.
  هنگام خرید مکمل مایع باید به مقدار واقعی ال کارنیتین در هر سروینگ و همچنین ترکیبات اضافه‌شده مانند قند یا محرک‌ها توجه کرد.

 عوارض مصرف ال کارنیتین در زنان چیست؟
ال کارنیتین در مقادیر متداول برای بسیاری از افراد قابل تحمل است، اما مصرف مکمل می‌تواند با عوارض جانبی همراه باشد. عوارض احتمالی شامل موارد زیر است:

•  تهوع
•  استفراغ
•  اسهال
• گرفتگی یا ناراحتی شکم
•  بوی غیرمعمول بدنمصرف حدود 3 گرم یا بیشتر کارنیتین در روز احتمال برخی عوارض گوارشی و ایجاد بوی بدن شبیه ماهی را افزایش می‌دهد.

 آیا ال کارنیتین باعث جوش می‌شود؟
شواهد علمی قوی برای اثبات اینکه ال کارنیتین مستقیماً باعث ایجاد آکنه در زنان می‌شود وجود ندارد.
اگر پس از شروع مکمل جوش ایجاد شده است، باید ترکیبات کامل محصول بررسی شود. برخی مکمل‌های ورزشی حاوی ترکیبات متعدد، شیرین‌کننده‌ها یا مواد محرک هستند.
 آیا ال کارنیتین باعث تپش قلب می‌شود؟
ال کارنیتین خالص یک محرک کلاسیک مانند کافئین محسوب نمی‌شود. با این حال، برخی محصولات با عنوان «ال کارنیتین چربی‌سوز» ممکن است حاوی کافئین یا سایر مواد محرک باشند.
در صورت بروز تپش قلب، درد قفسه سینه یا علائم غیرمعمول، مصرف مکمل باید متوقف و وضعیت پزشکی بررسی شود.

چه زنانی باید در مصرف ال کارنیتین احتیاط کنند؟
اگرچه ال کارنیتین در بسیاری از مکمل‌ها بدون نسخه عرضه می‌شود، مصرف آن برای همه زنان بدون ملاحظه مناسب نیست.
زنان دارای شرایط زیر بهتر است پیش از مصرف مکمل با پزشک یا داروساز مشورت کنند:

•  سابقه تشنج
•  بیماری شدید کلیوی
•  کم‌کاری تیروئید یا مصرف داروهای هورمون تیروئید
•  مصرف داروهای ضدانعقاد مانند وارفارین
•  بارداری
•  شیردهی
•  مصرف همزمان چند مکمل ورزشی

مصرف ال کارنیتین در کم کاری تیروئید زنان
زنان مبتلا به کم‌کاری تیروئید باید در مصرف خودسرانه مکمل‌های کارنیتین احتیاط بیشتری داشته باشند.برخی مطالعات نشان داده‌اند ال کارنیتین می‌تواند بر عملکرد هورمون‌های تیروئیدی در سطح سلولی اثر بگذارد. همچنین منابع پزشکی درباره مصرف استیل ال کارنیتین همراه داروهای هورمون تیروئید هشدار داده‌اند.
این موضوع به معنای ممنوع بودن قطعی ال کارنیتین برای تمام زنان مبتلا به کم‌کاری تیروئید نیست؛ اما اگر لووتیروکسین یا سایر داروهای تیروئیدی مصرف می‌کنید، بهتر است پیش از شروع مکمل با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

 مصرف ال کارنیتین در بارداری و شیردهی
دوران بارداری و شیردهی زمان مناسبی برای مصرف خودسرانه مکمل‌های چربی‌سوز نیست.
اگرچه کارنیتین به‌طور طبیعی در بدن وجود دارد، این موضوع به معنای بی‌خطر بودن مصرف هر مقدار مکمل ال کارنیتین در بارداری نیست.زنان باردار یا شیرده باید تنها در صورت وجود دلیل پزشکی و با نظر پزشک مکمل مصرف کنند. همچنین هدف کاهش وزن سریع در دوران بارداری نباید دلیل شروع مصرف ال کارنیتین باشد.

ال کارنیتین برای زنان بهتر است یا مکمل‌های چربی‌سوز؟
مقایسه ال کارنیتین با مکمل‌های موسوم به چربی‌سوز کمی پیچیده است. بسیاری از چربی‌سوزهای ورزشی حاوی ترکیبات محرکی مانند کافئین هستند و ممکن است به‌طور موقت ضربان قلب یا هوشیاری را افزایش دهند.
ال کارنیتین مکانیسم متفاوتی دارد و یک محرک قوی محسوب نمی‌شود.
انتخاب مکمل باید بر اساس هدف فرد، وضعیت سلامت و ترکیبات دقیق محصول انجام شود. اصطلاح «چربی‌سوز» روی بسته‌بندی یک محصول به معنای اثبات اثر قابل توجه آن در کاهش وزن نیست.

برای نتیجه بهتر از ال کارنیتین چه کنیم؟
اگر هدف اصلی کاهش وزن و کاهش درصد چربی بدن است، مصرف ال کارنیتین نباید جایگزین اصول اصلی کاهش وزن شود. برای افزایش احتمال دستیابی به نتیجه بهتر:

•  رژیم غذایی متعادل داشته باشید.
•  کسری کالری منطقی ایجاد کنید.
•  تمرین مقاومتی انجام دهید.
•  فعالیت هوازی را متناسب با شرایط بدن افزایش دهید.
•  پروتئین کافی دریافت کنید.
•  خواب منظم داشته باشید.
•  مصرف مکمل را جایگزین سبک زندگی سالم نکنید.

اگر پس از چند هفته هیچ تغییری در وزن یا ترکیب بدن ایجاد نشده است، افزایش خودسرانه مقدار ال کارنیتین راه‌حل مناسبی نیست.

 باورهای اشتباه درباره مصرف ال کارنیتین برای زنان
 باور اشتباه اول؛ ال کارنیتین چربی‌ها را سریع آب می‌کند
ال کارنیتین در متابولیسم اسیدهای چرب نقش دارد، اما مصرف مکمل به معنای آب شدن سریع ذخایر چربی بدن نیست.
باور اشتباه دوم؛ هرچه مقدار بیشتری مصرف کنیم، بیشتر لاغر می‌شویم
افزایش دوز مکمل الزاماً باعث افزایش کاهش وزن نمی‌شود و می‌تواند احتمال عوارض گوارشی را بیشتر کند.
 باور اشتباه سوم؛ مصرف قبل از ورزش بلافاصله چربی‌سوزی را چند برابر می‌کند
شواهد علمی از چنین اثر فوری و قدرتمندی حمایت نمی‌کنند.
 باور اشتباه چهارم؛ ال کارنیتین فقط برای زنان ورزشکار است
کارنیتین در بدن تمام انسان‌ها نقش متابولیک دارد. مکمل آن نیز در برخی شرایط پزشکی مورد استفاده قرار می‌گیرد و صرفاً یک مکمل بدنسازی نیست.
 باور اشتباه پنجم؛ ال کارنیتین هیچ عارضه‌ای ندارد چون طبیعی است
طبیعی بودن یک ماده به معنای بدون عارضه بودن مصرف مکمل آن نیست. دوز مصرف، بیماری‌های زمینه‌ای و تداخل با داروها اهمیت دارند.

 سوالات متداول درباره مصرف ال کارنیتین برای زنان
آیا ال کارنیتین برای زنان چاق مناسب است؟
ممکن است در برخی افراد به‌عنوان مکمل در کنار برنامه کاهش وزن استفاده شود، اما تأثیر آن محدود است و جایگزین رژیم غذایی و فعالیت بدنی نمی‌شود.
 آیا ال کارنیتین برای لاغری شکم زنان مفید است؟
شواهدی وجود ندارد که نشان دهد ال کارنیتین به‌طور اختصاصی چربی شکم را هدف قرار می‌دهد.
 بهترین زمان مصرف ال کارنیتین برای زنان چه زمانی است؟
برخی افراد آن را قبل از تمرین مصرف می‌کنند، اما شواهد کافی برای اثبات یک ساعت طلایی و قطعی برای مصرف وجود ندارد. تحمل گوارشی و برنامه مصرف منظم نیز اهمیت دارند.
 آیا زنان می‌توانند هر روز ال کارنیتین مصرف کنند؟
مصرف روزانه در برخی مطالعات بررسی شده است، اما مقدار و مدت مصرف باید با توجه به وضعیت سلامت و نوع مکمل تعیین شود.
 آیا ال کارنیتین بدون ورزش باعث لاغری می‌شود؟
ممکن است در برخی مطالعات کاهش وزن محدودی مشاهده شده باشد، اما بدون اصلاح رژیم غذایی و سبک زندگی نباید انتظار کاهش وزن قابل توجه داشت.
آیا ال کارنیتین برای زنان مبتلا به PCOS مفید است؟
برخی مطالعات نتایج امیدوارکننده‌ای درباره شاخص‌های وزن و متابولیک گزارش کرده‌اند، اما ال کارنیتین درمان اصلی PCOS محسوب نمی‌شود.
 آیا ال کارنیتین باعث ناباروری زنان می‌شود؟
در حال حاضر شواهد علمی معتبر و کافی برای اثبات اینکه مصرف معمول ال کارنیتین باعث ناباروری زنان می‌شود وجود ندارد.
 آیا ال کارنیتین باعث پریود نامنظم می‌شود؟
شواهد کافی برای اثبات ارتباط مستقیم ال کارنیتین با نامنظم شدن قاعدگی وجود ندارد. نامنظمی پریود می‌تواند دلایل متعددی از جمله تغییر وزن، استرس و اختلالات هورمونی داشته باشد.

 جمع‌بندی
مصرف ال کارنیتین برای زنان ممکن است در برخی شرایط به حمایت از متابولیسم انرژی و کاهش محدود وزن کمک کند؛ اما این مکمل یک راه میانبر برای لاغری نیست.
نقش اصلی ال کارنیتین در بدن به انتقال اسیدهای چرب و متابولیسم انرژی مربوط می‌شود. با وجود این، افزایش دریافت ال کارنیتین از طریق مکمل الزاماً به معنای افزایش مستقیم و چشمگیر چربی‌سوزی نیست.
زنانی که قصد کاهش وزن دارند، بهتر است ابتدا بر تغذیه مناسب، فعالیت بدنی، تمرینات قدرتی و خواب کافی تمرکز کنند. زنان مبتلا به بیماری‌های کلیوی، دارای سابقه تشنج، مشکلات تیروئیدی یا افرادی که داروهایی مانند وارفارین و داروهای هورمون تیروئید مصرف می‌کنند، باید پیش از مصرف مکمل با پزشک یا داروساز مشورت کنند.

منابع

NIH Office of Dietary Supplements
American College of Sports Medicine
Australian Institute of Sport
Journal of the International Society of Sports Nutrition
Harvard T.H. Chan School of Public Health
NHS
International Society of Sports Nutrition
Mayo Clinic

اعتبار علمی محتوا
این مقاله با هدف ارائه اطلاعات علمی و قابل فهم برای مخاطبان نبض نگارتهیه شده و محتوای آن با استفاده از اطلاعات منتشرشده در منابع معتبر پزشکی و علمی از جملهNIH Office of Dietary Supplements، Mayo Clinic، PubMed، EFSA و Linus Pauling Institute دانشگاه ایالتی اورگنتدوین و تطبیق داده شده است.
در بررسی اثر ال کارنیتین بر کاهش وزن، متابولیسم، عوارض جانبی و تداخلات دارویی تلاش شده است میان یافته‌های علمی و ادعاهای تبلیغاتی رایج درباره مکمل‌های چربی‌سوز تفاوت قائل شویم.

سلب مسئولیتمطالب این مقاله صرفاً با هدف افزایش آگاهی عمومی منتشر شده است و جایگزین تشخیص، درمان یا توصیه پزشک نیست. مقدار و مدت مصرف مکمل ال کارنیتین می‌تواند بر اساس وضعیت سلامت، بیماری‌های زمینه‌ای و داروهای مصرفی متفاوت باشد. زنان باردار، شیرده، مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای یا افرادی که داروی منظم مصرف می‌کنند، پیش از شروع مکمل با پزشک یا داروساز مشورت کنند.