وقتی هورمون‌ها به موها حمله می‌کنند؛ راز ریزش مو در PCOS چیست؟

به گزارش نبض نگار: سندرم تخمدان پلی‌کیستیک یا PCOS یکی از شایع‌ترین اختلالات هورمونی در زنان سنین باروری است. این بیماری معمولاً با نامنظمی قاعدگی، افزایش وزن، آکنه، ناباروری و رشد موهای زائد شناخته می‌شود، اما یکی از علائم کمتر مورد توجه آن، ریزش مو با الگوی زنانه است.
مطالعات نشان می‌دهد درصد قابل توجهی از زنان مبتلا به PCOS درجاتی از نازک شدن موها را تجربه می‌کنند که می‌تواند بر اعتماد به نفس و کیفیت زندگی آنان تأثیر بگذارد.

چگونه PCOS باعث ریزش مو می‌شود؟
افزایش هورمون‌های مردانه
مهم‌ترین علت ریزش مو در زنان مبتلا به PCOS، افزایش سطح آندروژن‌ها یا هورمون‌های مردانه است.
در بدن این زنان، تخمدان‌ها و گاهی غدد فوق کلیوی مقادیر بیشتری از آندروژن تولید می‌کنند. بخشی از این هورمون‌ها به دی‌هیدروتستوسترون (DHT) تبدیل می‌شوند؛ ماده‌ای که به فولیکول‌های مو آسیب می‌زند. DHT باعث کوچک شدن تدریجی فولیکول‌های مو می‌شود. در نتیجه:

دیگران چه می خوانند:

ریزش مو | کمبود پروتئین چگونه باعث ریزش مو و ضعیف شدن مو می‌شود؟

ریزش مو | بهترین روش های درمان خانگی که واقعاً مؤثرند کدام ها هستند؟

ریزش مو زنان | بهترین شامپوهای ضد ریزش مو واقعا کدامند؟

موها نازک‌تر می‌شوند
سرعت رشد مو کاهش می‌یابد
طول عمر مو کوتاه‌تر می‌شود
تراکم مو به مرور کاهش پیدا می‌کند
این فرآیند به «مینیاتوری شدن فولیکول مو» معروف است.

مقاومت به انسولین
بسیاری از زنان مبتلا به PCOS دچار مقاومت به انسولین هستند. در این وضعیت، بدن برای کنترل قند خون انسولین بیشتری تولید می‌کند.
افزایش انسولین می‌تواند تولید آندروژن‌ها را تحریک کند و در نتیجه ریزش مو را تشدید کند.
پژوهشگران معتقدند مقاومت به انسولین یکی از حلقه‌های اصلی ارتباط میان PCOS و ریزش مو است.

التهاب مزمن
برخی مطالعات نشان داده‌اند که زنان مبتلا به PCOS درجاتی از التهاب مزمن خفیف در بدن دارند. این التهاب می‌تواند محیط فولیکول‌های مو را تحت تأثیر قرار دهد و روند طبیعی رشد مو را مختل کند.

الگوی ریزش مو در PCOS چگونه است؟
برخلاف مردان که معمولاً دچار عقب‌نشینی خط رویش مو می‌شوند، زنان مبتلا به PCOS اغلب با موارد زیر مواجه هستند:

کم‌پشتی در ناحیه فرق سر
نازک شدن موهای بالای سر
کاهش حجم کلی مو
پهن‌تر شدن فرق سر

در بیشتر موارد، طاسی کامل رخ نمی‌دهد اما تراکم موها به شکل قابل توجهی کاهش می‌یابد.

چه علائمی همراه با ریزش مو دیده می‌شود؟
ریزش مو در PCOS معمولاً همراه با علائم دیگری است که می‌تواند به تشخیص بیماری کمک کند:

نامنظمی قاعدگی
آکنه و جوش‌های مقاوم
افزایش وزن
رشد موهای زائد صورت و بدن
ناباروری یا مشکلات باروری
تیرگی پوست در برخی نواحی بدن

وجود همزمان این علائم می‌تواند احتمال ابتلا به PCOS را افزایش دهد.

چگونه تشخیص داده می‌شود؟
پزشکان معمولاً برای بررسی علت ریزش مو آزمایش‌های زیر را درخواست می‌کنند:

تستوسترون
DHEA-S
LH و FSH
قند خون و انسولین
عملکرد تیروئید
آهن و فریتین
ویتامین D

آیا ریزش موی ناشی از PCOS قابل درمان است؟
خبر خوب این است که در بسیاری از موارد، با کنترل اختلال هورمونی می‌توان روند ریزش مو را کاهش داد.
روش‌های درمانی ممکن است شامل موارد زیر باشند:

اصلاح سبک زندگی
کاهش وزن در صورت اضافه وزن
فعالیت بدنی منظم
رژیم غذایی متعادل
کنترل استرس
داروهای هورمونی

پزشک ممکن است برای کاهش اثر آندروژن‌ها از داروهایی مانند اسپیرونولاکتون و قرص‌های ضدبارداری ترکیبی استفاده کند.

ماینوکسیدیل
ماینوکسیدیل یکی از رایج‌ترین درمان‌های موضعی برای تحریک رشد مو و افزایش تراکم آن است.

درمان‌های کمکی
PRP
میکرونیدلینگ
لیزر کم‌توان
مکمل‌های تجویزشده توسط پزشک

سوالات متداول

آیا ریزش مو در PCOS دائمی است؟
خیر. ریزش مو در PCOS معمولاً دائمی نیست، اما اگر درمان نشود می‌تواند پیشرفت کند. با کنترل هورمون‌ها و درمان مناسب، روند ریزش کاهش یافته و در بسیاری موارد رشد مو بهبود پیدا می‌کند.
چرا PCOS باعث ریزش مو می‌شود؟
PCOS باعث افزایش هورمون‌های مردانه (آندروژن‌ها) در بدن می‌شود. این هورمون‌ها به فولیکول‌های مو آسیب می‌زنند و باعث نازک شدن تدریجی موها و کاهش تراکم آن‌ها می‌شوند.
الگوی ریزش مو در PCOS چگونه است؟
در زنان مبتلا به PCOS معمولاً:
کم‌پشتی در ناحیه فرق سر
نازک شدن موهای بالای سر
افزایش پهنای فرق سر
دیده می‌شود، اما طاسی کامل کمتر اتفاق می‌افتد.
آیا درمان PCOS می‌تواند ریزش مو را متوقف کند؟
بله. درمان PCOS (مثل تنظیم هورمون‌ها، کاهش مقاومت به انسولین و اصلاح سبک زندگی) می‌تواند به کاهش ریزش مو کمک کند. در بسیاری از موارد، همراه با داروهای موضعی یا خوراکی نتایج بهتری دیده می‌شود.
بهترین درمان ریزش مو در PCOS چیست؟
درمان بسته به شرایط فرد متفاوت است، اما معمولاً شامل: داروهای تنظیم هورمونی (مثل اسپیرونولاکتون)، ماینوکسیدیل، اصلاح رژیم غذایی و کاهش وزن، درمان‌های کمکی مانند PRPمی‌شود.
آیا ریزش مو در PCOS قابل برگشت است؟
در مراحل اولیه، بله. اگر فولیکول‌های مو هنوز آسیب کامل ندیده باشند، امکان بهبود و رشد مجدد مو وجود دارد. هرچه درمان زودتر شروع شود، نتیجه بهتر خواهد بود.
چه زمانی باید برای ریزش مو در PCOS به پزشک مراجعه کرد؟
اگر ریزش مو همراه با علائمی مانند: نامنظمی قاعدگی، آکنه شدید، رشد موهای زائد، یا کم‌پشتی واضح در سر باشد، باید حتماً به متخصص مراجعه شود.

سخن پایانی

ریزش مو در زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک معمولاً نتیجه افزایش هورمون‌های مردانه، مقاومت به انسولین و اختلال در عملکرد فولیکول‌های مو است. اگرچه این نوع ریزش مو می‌تواند آزاردهنده باشد، اما تشخیص زودهنگام و درمان مناسب اغلب به کنترل روند بیماری و حفظ تراکم مو کمک می‌کند. متخصصان توصیه می‌کنند زنانی که علاوه بر ریزش مو دچار نامنظمی قاعدگی، آکنه یا رشد موهای زائد هستند، برای بررسی احتمال PCOS به پزشک مراجعه کنند.

منابع
https://www.hairandme.com/support/en/articles/474664-pcos-and-hair-loss-why-it-happens-and-what-you-can-do https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8291365/
https://www.medicalnewstoday.com/articles/pcos-and-hair-loss

نویسنده : طیبه نجفی