آیا جرم‌گیری دندان به مینای دندان آسیب می‌زند؟ حقیقتی که بسیاری از افراد نمی‌دانند

به گزارش نبض نگار: جرم‌گیری دندان سال‌هاست به عنوان یکی از رایج‌ترین خدمات دندانپزشکی برای حفظ سلامت دهان و دندان انجام می‌شود، اما همچنان باورهای نادرستی درباره آن وجود دارد. برخی افراد معتقدند جرم‌گیری باعث نازک شدن مینای دندان، لق شدن دندان‌ها یا افزایش فاصله بین دندان‌ها می‌شود. این در حالی است که متخصصان دندانپزشکی می‌گویند بسیاری از این نگرانی‌ها پایه علمی ندارند و در برخی موارد، خودداری از جرم‌گیری می‌تواند آسیب بیشتری نسبت به انجام آن به سلامت دهان و دندان وارد کند.

جرم‌گیری دندان چیست و چرا انجام می‌شود؟

جرم‌گیری یا Dental Scaling روشی است که برای حذف جرم‌های سخت‌شده، پلاک‌های باکتریایی و رسوبات معدنی تجمع‌یافته روی دندان‌ها و اطراف لثه انجام می‌شود. پلاک‌های میکروبی به‌طور طبیعی پس از مصرف غذا روی دندان‌ها تشکیل می‌شوند. اگر این پلاک‌ها به‌خوبی با مسواک و نخ دندان پاک نشوند، به مرور زمان سفت شده و به جرم تبدیل می‌شوند. جرم دندان نه‌تنها ظاهر دندان‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد، بلکه محیطی مناسب برای رشد باکتری‌ها ایجاد می‌کند. این باکتری‌ها می‌توانند موجب التهاب لثه، خونریزی، بوی بد دهان و در مراحل پیشرفته‌تر بیماری‌های پریودنتال شوند.

آیا جرم‌گیری به مینای دندان آسیب می‌زند؟

یکی از رایج‌ترین سوالات بیماران این است که آیا جرم‌گیری باعث از بین رفتن مینای دندان می‌شود؟
متخصصان دندانپزشکی پاسخ می‌دهند که جرم‌گیری حرفه‌ای که توسط دندانپزشک یا بهداشت‌کار دهان و دندان انجام شود، به مینای سالم دندان آسیبی وارد نمی‌کند. ابزارهای دستی و اولتراسونیک مورد استفاده در جرم‌گیری برای شکستن و حذف رسوبات سخت طراحی شده‌اند و نه برای تراشیدن مینای دندان.
مینای دندان سخت‌ترین بافت بدن انسان است و مقاومت بالایی در برابر این نوع اقدامات درمانی دارد. به همین دلیل، جرم‌گیری استاندارد موجب نازک شدن یا تخریب مینای دندان نمی‌شود.

چرا برخی افراد تصور می‌کنند جرم‌گیری به دندان آسیب می‌زند؟

حساسیت موقت پس از جرم‌گیری

یکی از دلایل شکل‌گیری این باور، حساسیت موقتی است که برخی افراد پس از جرم‌گیری تجربه می‌کنند.

زمانی که جرم‌های ضخیم اطراف دندان برداشته می‌شوند، قسمت‌هایی از سطح دندان که مدت‌ها توسط جرم پوشیده شده بودند در معرض محیط دهان قرار می‌گیرند. این مسئله می‌تواند باعث حساسیت موقت به نوشیدنی‌های سرد و گرم شود.

در اغلب موارد این حساسیت ظرف چند روز تا چند هفته برطرف می‌شود.

احساس لق شدن دندان

برخی بیماران پس از جرم‌گیری احساس می‌کنند دندان‌هایشان لق شده است. دندانپزشکان توضیح می‌دهند که جرم‌های بزرگ و حجیم گاهی مانند یک تکیه‌گاه کاذب عمل می‌کنند. پس از برداشتن این جرم‌ها، بیمار وضعیت واقعی دندان و فضای بین دندان‌ها را مشاهده می‌کند و ممکن است تصور کند دندان‌ها لق شده‌اند؛ در حالی که جرم‌گیری علت لق شدن نیست و بیماری لثه‌ای که پیش از آن وجود داشته عامل اصلی است.

جرم‌گیری نکردن چه خطراتی دارد؟

تمرکز بیش از حد بر عوارض احتمالی جرم‌گیری باعث شده برخی افراد سال‌ها از انجام آن خودداری کنند. متخصصان معتقدند این تصمیم می‌تواند عوارض جدی‌تری به همراه داشته باشد.

بیماری‌های لثه

جرم و پلاک محیطی مناسب برای رشد باکتری‌ها ایجاد می‌کنند. این باکتری‌ها می‌توانند باعث التهاب لثه یا ژنژیویت شوند.

در صورت عدم درمان، التهاب لثه ممکن است به پریودنتیت تبدیل شود؛ بیماری‌ای که با تخریب استخوان اطراف دندان همراه است.

تحلیل استخوان فک

پیشرفت بیماری‌های لثه می‌تواند موجب تحلیل استخوان نگهدارنده دندان شود. در این شرایط دندان‌ها به تدریج لق شده و حتی ممکن است از دست بروند.

بوی بد دهان

بوی بد دهان یکی از شایع‌ترین پیامدهای تجمع جرم و پلاک است. باکتری‌های موجود در این رسوبات ترکیبات گوگردی تولید می‌کنند که عامل بوی نامطبوع دهان هستند.

افزایش خطر پوسیدگی:  تجمع پلاک و جرم موجب افزایش فعالیت باکتری‌های پوسیدگی‌زا می‌شود و احتمال ایجاد حفره‌های دندانی را بالا می‌برد.

جرم‌گیری با دستگاه اولتراسونیک چگونه انجام می‌شود؟

امروزه بخش زیادی از جرم‌گیری‌ها با دستگاه‌های اولتراسونیک انجام می‌شود.

این دستگاه‌ها با استفاده از ارتعاشات بسیار سریع و اسپری آب، جرم‌های چسبیده به دندان را جدا می‌کنند. تحقیقات نشان داده‌اند که استفاده صحیح از این تجهیزات آسیبی به ساختار دندان وارد نمی‌کند و روشی ایمن و مؤثر برای حذف جرم‌ها محسوب می‌شود.

---

چه کسانی بیشتر به جرم‌گیری نیاز دارند؟

افراد سیگاری

مصرف دخانیات احتمال تشکیل جرم و بیماری‌های لثه را افزایش می‌دهد.

مبتلایان به دیابت

دیابت کنترل‌نشده می‌تواند خطر التهاب و عفونت‌های لثه را افزایش دهد.

بیماران دارای ارتودنسی

وجود براکت‌ها و سیم‌های ارتودنسی تمیز کردن کامل دندان‌ها را دشوارتر می‌کند.

افراد دارای سابقه بیماری لثه

این افراد معمولاً باید با فواصل کوتاه‌تری تحت نظر دندانپزشک قرار گیرند.

هر چند وقت یک‌بار باید جرم‌گیری انجام شود؟

اگرچه توصیه عمومی مراجعه هر شش ماه یک‌بار به دندانپزشک است، اما نیاز به جرم‌گیری در افراد مختلف متفاوت است.

برای بسیاری از افراد سالم، جرم‌گیری سالی یک یا دو بار کافی است. اما افرادی که بیماری‌های لثه، دیابت یا مصرف دخانیات دارند ممکن است به جرم‌گیری هر سه تا چهار ماه یک‌بار نیاز داشته باشند.

مراقبت‌های بعد از جرم‌گیری

استفاده از مسواک نرم

پس از جرم‌گیری بهتر است از مسواک نرم استفاده شود تا حساسیت احتمالی کاهش یابد.

پرهیز از غذاهای بسیار سرد یا داغ

در روزهای نخست بهتر است مصرف نوشیدنی‌ها و غذاهای بسیار سرد یا داغ محدود شود.

استفاده منظم از نخ دندان
رعایت بهداشت دهان و دندان از تشکیل مجدد جرم جلوگیری می‌کند.

مراجعه منظم به دندانپزشک
معاینات دوره‌ای نقش مهمی در پیشگیری از بیماری‌های دهان و دندان دارند.

سوالات متداول

آیا جرم‌گیری باعث نازک شدن مینای دندان می‌شود؟
خیر. جرم‌گیری حرفه‌ای به مینای سالم دندان آسیب نمی‌رساند.

آیا جرم‌گیری دردناک است؟
اغلب افراد تنها احساس فشار یا لرزش خفیف دارند و در صورت حساسیت زیاد می‌توان از بی‌حسی موضعی استفاده کرد.

آیا جرم‌گیری باعث سفید شدن دندان‌ها می‌شود؟
جرم‌گیری لکه‌ها و جرم‌های سطحی را حذف می‌کند و ممکن است دندان‌ها روشن‌تر به نظر برسند، اما جایگزین سفید کردن تخصصی دندان نیست.

آیا حساسیت بعد از جرم‌گیری طبیعی است؟
بله. حساسیت خفیف و موقت پس از جرم‌گیری معمولاً طبیعی است و طی چند روز برطرف می‌شود.

سخن پایانی
متخصصان تأکید می‌کنند که برخلاف باور رایج، جرم‌گیری حرفه‌ای به مینای دندان آسیب نمی‌رساند. در مقابل، عدم حذف جرم و پلاک می‌تواند زمینه‌ساز بیماری‌های لثه، تحلیل استخوان، بوی بد دهان و از دست دادن دندان‌ها شود. حساسیت موقت پس از جرم‌گیری معمولاً طبیعی است و به معنای آسیب دیدن دندان نیست. به همین دلیل، مراجعه منظم به دندانپزشک و انجام جرم‌گیری در زمان مناسب یکی از مؤثرترین راهکارها برای حفظ سلامت دهان و دندان به شمار می‌رود.

منابع
 

https://calciumclinics.com/articles-on-dental-health/can-dental-scaling-damage-teeth/ https://www.toothway.in/blogs/does-regular-scaling-or-cleaning-of-teeth-damage-the-tooth-enamel/ https://dantkritidentalclinic.com/blog/dental-implant-doctor-gurgaon
https://summitdentalclinic.org/blogs/teeth-cleaning/is-teeth-cleaning-safe

آیا جرم‌گیری دندان به مینای دندان آسیب می‌زند؟ حقیقتی که بسیاری از افراد نمی‌دانند