تفاوت میگرن و سردرد تنشی چیست؟ مقایسه علائم، علت، درمان و روش تشخیص

به گزارش نبض نگار: همه سردردها یکسان نیستند. بسیاری از افراد تصور می‌کنند هر سردرد شدیدی میگرن است، در حالی که سردرد تنشی شایع‌ترین نوع سردرد محسوب می‌شود و علائم و روش درمان متفاوتی دارد. شناخت تفاوت این دو اختلال می‌تواند به تشخیص سریع‌تر، انتخاب درمان مناسب و جلوگیری از حملات مکرر کمک کند.
در این مقاله از نبض نگار با مهم‌ترین تفاوت‌های میگرن و سردرد تنشی، علائم هشداردهنده، روش‌های تشخیص، درمان و راهکارهای پیشگیری آشنا می‌شوید.

فهرست مطالب
میگرن چیست؟
سردرد تنشی چیست؟
تفاوت میگرن و سردرد تنشی
جدول مقایسه میگرن و سردرد تنشی
علائم هر دو نوع سردرد
چه عواملی باعث میگرن و سردرد تنشی می‌شوند؟
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
روش‌های تشخیص
درمان میگرن
درمان سردرد تنشی
راهکارهای پیشگیری
سوالات متداول
اعتبار محتوای پزشکی

خلاصه مقاله
میگرن معمولاً با درد ضربان‌دار، تهوع و حساسیت به نور و صدا همراه است.
سردرد تنشی اغلب به‌صورت احساس فشار یا سفتی در دو طرف سر ایجاد می‌شود.
فعالیت بدنی معمولاً درد میگرن را تشدید می‌کند، اما در سردرد تنشی چنین نیست.
استرس یکی از مهم‌ترین عوامل ایجاد سردرد تنشی است.
تشخیص صحیح نوع سردرد، انتخاب درمان مناسب را آسان‌تر می‌کند.

میگرن چیست؟
میگرن یک اختلال عصبی است که باعث حملات مکرر سردرد می‌شود. این درد معمولاً به‌صورت ضربان‌دار و در یک سمت سر احساس می‌شود و ممکن است از چند ساعت تا سه روز ادامه پیدا کند.
بسیاری از مبتلایان پیش از شروع حمله، علائمی مانند اختلالات بینایی، مشاهده خطوط نورانی یا احساس گزگز در اندام‌ها را تجربه می‌کنند که به آن اورا (Aura) گفته می‌شود.
میگرن می‌تواند فعالیت‌های روزمره، کار، تحصیل و حتی خواب فرد را مختل کند و در برخی افراد چندین بار در ماه رخ دهد.

سردرد تنشی چیست؟
سردرد تنشی شایع‌ترین نوع سردرد اولیه است و معمولاً با احساس فشار، کشیدگی یا سفتی در اطراف پیشانی، شقیقه‌ها یا پشت سر همراه است. بسیاری از افراد این درد را مانند قرار گرفتن یک نوار محکم دور سر توصیف می‌کنند. برخلاف میگرن، درد سردرد تنشی معمولاً ضربان‌دار نیست و با تهوع یا استفراغ همراه نمی‌شود.
مهم‌ترین تفاوت میگرن و سردرد تنشی
تشخیص این دو نوع سردرد همیشه آسان نیست، اما چند تفاوت مهم می‌تواند به شناسایی آن‌ها کمک کند.

نوع درد
در میگرن، درد معمولاً ضربان‌دار و شدید است؛ اما در سردرد تنشی، درد بیشتر به‌صورت فشار یا احساس سفتی توصیف می‌شود.

محل درد
میگرن اغلب یک طرف سر را درگیر می‌کند، در حالی که سردرد تنشی معمولاً دو طرف سر یا پیشانی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

شدت درد
شدت درد در میگرن معمولاً بیشتر است و ممکن است فرد را از انجام فعالیت‌های روزمره بازدارد. در مقابل، افراد مبتلا به سردرد تنشی اغلب می‌توانند فعالیت‌های معمول خود را ادامه دهند.

علائم همراه
تهوع، استفراغ و حساسیت شدید به نور، صدا یا بو از علائم شاخص میگرن هستند، اما در سردرد تنشی این علائم معمولاً وجود ندارند یا بسیار خفیف هستند.

تأثیر فعالیت بدنی
بالا رفتن از پله‌ها، ورزش یا فعالیت بدنی معمولاً درد میگرن را تشدید می‌کند، اما در سردرد تنشی چنین تأثیری کمتر دیده می‌شود.

علائم میگرن
افراد مبتلا به میگرن ممکن است یک یا چند مورد از علائم زیر را تجربه کنند:

• درد ضربان‌دار
• درد یک‌طرفه سر
• تهوع و استفراغ
• حساسیت به نور
• حساسیت به صدا
• حساسیت به بو
• تاری دید
• مشاهده جرقه‌های نور یا خطوط زیگزاگ (اورا)
• سرگیجه
• خستگی شدید پس از پایان حمله

علائم سردرد تنشی

علائم شایع سردرد تنشی عبارت‌اند از:

• احساس فشار در پیشانی
• درد دوطرفه
• احساس سفتی عضلات گردن
• درد شانه‌ها
• درد پشت سر
• خستگی
• احساس سنگینی سر

 چه عواملی باعث میگرن و سردرد تنشی می‌شوند؟
اگرچه میگرن و سردرد تنشی هر دو از انواع سردردهای اولیه هستند، اما عوامل ایجادکننده آن‌ها با یکدیگر تفاوت دارد. شناخت این محرک‌ها می‌تواند به کاهش تعداد حملات و انتخاب درمان مناسب کمک کند.

عوامل محرک میگرن
حمله میگرنی ممکن است در اثر یک یا چند عامل زیر آغاز شود:

استرس و اضطراب
کم‌خوابی یا خواب بیش از حد
گرسنگی یا حذف وعده‌های غذایی
تغییرات هورمونی، به‌ویژه در زنان
نور شدید یا چشمک‌زن
صداهای بلند
بوهای تند
مصرف برخی مواد غذایی مانند شکلات، پنیرهای کهنه، غذاهای فرآوری‌شده و نوشیدنی‌های الکلی
تغییرات آب‌وهوا

عوامل ایجادکننده سردرد تنشی
مهم‌ترین عوامل بروز سردرد تنشی عبارت‌اند از:

استرس‌های روزمره
کار طولانی با رایانه
وضعیت نامناسب گردن و ستون فقرات
خستگی عضلات گردن و شانه
کم‌خوابی
خستگی جسمی و ذهنی
اضطراب

چه زمانی سردرد می‌تواند خطرناک باشد؟
اگرچه بیشتر سردردها خطرناک نیستند، اما برخی علائم می‌توانند نشانه یک بیماری جدی باشند و نیاز به مراجعه فوری به اورژانس دارند.

میگرن و سردرد تنشی چگونه تشخیص داده می‌شوند؟
تشخیص این دو نوع سردرد بیشتر بر اساس شرح حال بیمار و معاینه عصبی انجام می‌شود. پزشک درباره محل درد، شدت، مدت، علائم همراه و عوامل محرک سؤال می‌کند. در صورتی که علائم غیرمعمول یا هشداردهنده وجود داشته باشد، ممکن است آزمایش‌های تکمیلی مانند MRI یا CT Scan برای رد سایر بیماری‌ها درخواست شود.

درمان میگرن
درمان میگرن با هدف کاهش شدت حملات، کوتاه کردن مدت درد و پیشگیری از حملات آینده انجام می‌شود.

درمان حمله حاد

• استراحت در محیط آرام و تاریک
• نوشیدن آب کافی
• مصرف داروهای تجویزشده مانند مسکن‌ها یا داروهای اختصاصی میگرن (تریپتان‌ها) با نظر پزشک

درمان پیشگیرانه
در افرادی که حملات مکرر دارند، پزشک ممکن است داروهای پیشگیری‌کننده تجویز کند. همچنین شناسایی و پرهیز از عوامل محرک نقش مهمی در کنترل بیماری دارد.

درمان سردرد تنشی
در بیشتر موارد، سردرد تنشی با اصلاح سبک زندگی و کاهش استرس کنترل می‌شود.

مهم‌ترین روش‌های درمان

• استراحت کافی
• اصلاح وضعیت نشستن و کار با رایانه
• ماساژ عضلات گردن و شانه
• انجام حرکات کششی
• مدیریت استرس
• مصرف مسکن‌های ساده با تجویز پزشک

مصرف بیش از حد داروهای مسکن می‌تواند خود باعث سردرد ناشی از مصرف بیش‌ازحد دارو شود؛ بنابراین از مصرف خودسرانه و مداوم آن‌ها باید پرهیز کرد.

چگونه از میگرن و سردرد تنشی پیشگیری کنیم؟
رعایت چند عادت سالم می‌تواند دفعات بروز هر دو نوع سردرد را کاهش دهد.

خواب منظم
داشتن ساعت خواب و بیداری ثابت یکی از مهم‌ترین راه‌های پیشگیری است.

مدیریت استرس
مدیتیشن، یوگا، تنفس عمیق و ورزش منظم می‌توانند استرس را کاهش دهند.

نوشیدن آب کافی
کم‌آبی بدن یکی از عوامل شایع سردرد است.

تغذیه سالم
از حذف وعده‌های غذایی خودداری کنید و مصرف غذاهای محرک را در صورت تشدید میگرن محدود کنید.

فعالیت بدنی
حداقل 150 دقیقه فعالیت هوازی متوسط در هفته به سلامت عمومی و کاهش دفعات سردرد کمک می‌کند.

کاهش زمان استفاده از نمایشگرها
استراحت دادن به چشم‌ها هنگام کار با رایانه یا تلفن همراه می‌تواند از بروز سردردهای تنشی جلوگیری کند.

جمع بندی
اگرچه میگرن و سردرد تنشی هر دو باعث درد سر می‌شوند، اما از نظر علائم، علت، شدت و درمان تفاوت‌های مهمی دارند. میگرن معمولاً با درد ضربان‌دار، تهوع و حساسیت به نور و صدا همراه است، در حالی که سردرد تنشی بیشتر به شکل احساس فشار یا سفتی در دو طرف سر بروز می‌کند.
شناخت تفاوت این دو نوع سردرد به انتخاب درمان مناسب کمک می‌کند و از مصرف بی‌رویه داروها جلوگیری خواهد کرد. در صورت بروز سردردهای شدید، ناگهانی یا همراه با علائم عصبی، مراجعه فوری به پزشک ضروری است.

سوالات متداول 

از کجا بفهمیم میگرن داریم یا سردرد تنشی؟
اگر درد ضربان‌دار، یک‌طرفه و همراه با تهوع یا حساسیت به نور و صدا باشد، احتمال میگرن بیشتر است. احساس فشار یا سفتی در دو طرف سر بیشتر به نفع سردرد تنشی است.

آیا استرس باعث میگرن می‌شود؟
بله. استرس یکی از مهم‌ترین عوامل محرک حملات میگرنی و همچنین شایع‌ترین علت سردرد تنشی است.

آیا سردرد تنشی خطرناک است؟
در اغلب موارد خیر؛ اما اگر سردرد ناگهانی، بسیار شدید یا همراه با علائم عصبی باشد، باید فوراً بررسی پزشکی انجام شود.

بهترین درمان میگرن چیست؟
ترکیبی از اصلاح سبک زندگی، شناسایی عوامل محرک و داروهای تجویزشده توسط پزشک مؤثرترین راه کنترل میگرن است.

آیا ورزش به کاهش سردرد کمک می‌کند؟
فعالیت بدنی منظم می‌تواند دفعات بروز سردردهای تنشی و حملات میگرنی را در بسیاری از افراد کاهش دهد.

اعتبار محتوای پزشکی
این مقاله توسط تیم تحریریه نبض نگار بر اساس جدیدترین منابع علمی از جمله WebMD، Denver Sleep Center، Neuro Center NJ، Sydney Migraine Clinic و Lone Star Neurology تهیه و از نظر علمی بازبینی شده است. محتوای این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین تشخیص یا درمان توسط پزشک نیست.

منابع علمی

https://denversleepcenter.com
https://www.webmd.com
https://www.neurocenternj.com
https://sydneymigraine.com
https://lonestarneurology.net